Trechterbekercultuur (3400 - 2850 v. Chr.)

Rond 3400 v. Chr. verschenen in Nederland de boeren van de Trechterbekercultuur. Deze cultuur was 1000 jaar eerder ontstaan in Denemarken en Noord-Duitsland. De boeren van de Trechterbekercultuur vestigden zich in Nederland voornamelijk op de hoge zandgronden in Drenthe.

Deze boeren zijn genoemd naar hun specifieke aardewerk. Maar zij zijn vooral beroemd geworden door de wijze waarop zij hun doden begroeven.

Zij bouwden enorme grafheuvels: hunebedden. Daarom worden de boeren van de Trechterbekercultuur ook wel Hunebedbouwers genoemd.

De hunebedden zijn gemaakt met kolossale stenen, afkomstig uit Scandinavië. Tijdens de voorlaatste ijstijd waren deze stenen door het ijs naar ons land geduwd. Deze stenen worden zwerfkeien genoemd en de grotere stenen wegen enkele tonnen (1 ton = 1000 kg). Sommige stenen wegen wel 23.000 kilo !!

Meester Henk!! Hoe hebben de boeren van 3000 v. Chr. deze zware stenen zonder vrachtauto’s en hijskranen kunnen verplaatsen ?

De stenen werden op boomstammen en met behulp van de trekkracht van ossen naar de juiste plek gesleept. Dan werden twee rijen grote stenen rechtop in kuilen gekanteld. Vervolgens maakte men een lange helling van zand. Daarover werden de dekstenen naar boven gesjouwd. Daarna groef men het zand aan de binnenkant er weer uit en vulde men de gaten tussen de stenen op met kleine stenen. Ook de vloer maakte men stevig met stenen en zo kreeg men een stenen grafkamer.
De Trechterbekerboeren legden hun doden in de hunebed. Bij de doden legde men grafgiften zoals potten met voedsel, sieraden en wapens. Dan werd de ingang afgesloten tot de volgende begrafenis. Omdat een hunebed eeuwenlang als begraafplaats diende, raakte het op een gegeven moment vol. Dan werden de botten en de grafgiften in een hoek geschoven.

Later verbranden de Trechterbekerboeren eerst hun doden. De asresten werden in een pot gedaan en in de hunebed bijgezet.

Helaas zijn veel hunebedden in de loop van de eeuwen gesloopt. Men gebruikte de stenen als bouwmateriaal voor huizen en dijken. Vooral in de 18e eeuw zijn er veel hunebedden opgeblazen en verkocht. Gelukkig waren er toen al een paar wijze mensen die de hunebedden hebben beschermd. Daarom staan er nu nog 54 hunebedden in Drenthe.

De Trechterbekerboeren brachten niet alleen de hunebed maar ook vernieuwingen op het gebied van de landbouw. Zij gebruikten als eerste boeren een eenvoudige ploeg (eertouw). Hierdoor konden zij gemakkelijker grote stukken land bewerken. Ook gebruikten zij hun veestapel niet alleen voor het vlees maar ook voor melkproducten.

Hunebedden zijn megalithische monumenten. In Europa staan verschillende megalithische monumenten. In Bretagne (Frankrijk) staan lange rijen menhirs. Een ander beroemd monument uit de steentijd staat in Stonehenge (Engeland).
Voor een kijkje bij de rijen menhirs in Carnac (Bretagne, Frankrijk) klik hier

 

Maart 22, 2026

Schooltv Hunebedcentrum